Günce Önür: Venture Capital, Girişimcilik ve Start-up Ekosistemi

Burası böyle birçok farklı milletin gelip geçtiği bir coğrafyadayız. O yüzden biraz kanımızda ticaret de var. Mesela eski Sovyet ülkelerine gidince onu görüyorsun. Yani adamların cari özelliği kaybolmuş. Hatta Romanya'da Underline Ventures var. Bu adam var. Onun yöneticisi, GP'si. Onun bir sözü var ya diyor, "Romanya'da 30 yıl önce girişimcilik Sovyetlerden kurtulmadan önce yasaktı. Ya biz yasak olan, cezası olan bir şeyi şu anda insanlara yaptırmaya çalışıyoruz diyor. Öyle de baktığımızda evet Türkiye hiç kolay bir ülke değil ama Türk girişimcisi çok yünük bir pozisyonda yani çok benzersiz bir noktada benim gözümde.

Selamlar, merhabalar. Podcast’imizin bir yeni bölümünden daha sizlerle birlikteyiz. Bugünkü konuğumuz sevgili Günce Önür. Günce selamlar. Nasılsın? Merhaba Berkay. Barış. Harikayım. Çok teşekkürler beni ağırladığınız için. Burada olmak çok keyifli. Biz teşekkür ederiz. Yoğun takviminde yer bulabildiğin için bize diyelim. Her zaman nasıl gidiyor? Nasıl başladı Nisan ayı senin için? Ya açıkçası bu klasik cevap olacak ama her zaman çok yoğun biliyorsunuz. Belki daha detaylı konuşuruz ama venture capital işi böyle yaptıkça daha çok yaptığın bir iş aslında.

Biraz KPI'larını, hedeflerini sen belirliyorsun. O yüzden her zaman yoğun. Ama tahmin edersiniz ki globalde beklenmedik aslında hem beklenen hem beklenmedik olaylardan ötürü biraz kafamız da meşgul bu aralar. O yüzden hem o belirsizlikle hem risklerle mücadele edip gerçi bunu bir startup'a söylemek sanırım biraz komik kaçıyor burada. Çünkü bir startup olarak siz çok daha fazlasını yönetiyorsunuz ama biraz böyle şey bir dönem Nisan ayı. İnsanların bence o ilk şok dalgasını atlattığı, şimdi biraz daha işlerine konsantre olabildikleri bir dönem oldu.

Biraz daha morallerin, motivasyonların yüksek olduğunu görüyorum açıkçası ki bu da harika bir şey. Kesinlikle katılıyorum. Ya bu arada bence öyle VC işte startup herkes günün sonunda bir işletme olduğu için herkes bence aynı krizlerle uğraşıyor diyeyim ve çok konulara dalmadan önce de yine bir seni tanıyabiliriz aslında. Sen kimsin? Nelerle uğraşıyorsun? Venture capital ne demek? Bilmeyenler varsa eğer ki ben günce aslında benim bütün kariyerim erken aşama startup yatırım üzerine.

Üniversitede kimya mühendisliği okudum. İTÜ'den mezunum ama hiç mühendislik tarafında çalışmadım. Hep masanın yatırım tarafındaydım. Ekosistemde direkt çalışmaya başladım. Türkiye'de melek yatırımcılarla çalıştım. Sonrasında Türkiye'de farklı fonlarda çalıştım. 2019'da şu anki ortaklarımla tanıştım. Siz de aslında çok iyi tanıyorsunuz onları. Startup Vice Guys. Onlar o dönem 2019'da Türkiye marketine ekosistemine giriyorlardı. Orada kimyamız uyuştu ve devam ettik sonrasında çalışmaya. Genel anlamda da yaptığım iş aslında erken aşaması startup'lara yatırım yapmak.

Bir venture capital fonu yönetiyorum. Aslında tek bir fon da değil. Farklı fonlar var sorumlu olduğum ve yönettiğim. Sadece yatırım yapmakla da kalmıyor. Sonrasında tabii o startup'ları desteklemek, büyümelerini takip etmek de gerekiyor. Şirketlerini egzist edene kadar aslında aynı gemideyiz diyebiliriz onlarla. Bizi dinleyenler arasında eğer VC kavramına, venture capital kavramına görece yabancı olanlar da varsa aslında venture capital Türkçeyi girişim sermayesi olarak çevirdiler ama aslında direkt çevirisi o değil.

Risk sermayesi. Erken aşamadaki teknoloji startup'larına yatırım yapmak üzere kurulmuş olan yatırım fonlarıdır. Venture Capital fonları. Bizim işimiz gücümüz full time iş olarak yaptığımız şey iyi startup'ları, potansiyeli yüksek startup'ları bulup onlara yatırım yapmak. Biz strateji anlamında çok erken aşamadaki startup'lara yatırım yapıyoruz. Genelde böyle kuruluşunun üzerinden 1 yıl geçmiş, işte ilk müşterilerine ulaşmış ve ilk böyle ürün konusunda görece market fit dediğimiz o müşteri tarafındaki ihtiyacı çözmüş olan girişimlere yatırım yapıyoruz.

B2B yazılım, fintech dikeylerini seviyoruz. Bunu diyorum ama sonra da şunu söylemem gerekiyor hemen. Ya yatırımcı olmak never say never işi. Asla şuna yatırım yapmam diye bir şey yok. Bugüne kadar yatırım yaptığımız aslında normalde dikeyimizin içerisinde olmayan ama çok iyi giden yatırımlarımız da var. O yüzden tarafa da biraz bakıyoruz. Bazen donanım yapan, fiziksel ürün geliştiren startup'lara da yatırım yaptığımız oluyor. Ama böyle %90 deyip kendimi kurtarmak için E2B yazılım fintech dikeylerini seviyoruz.

Bizim de zaten Vise Guys'la yollarımız Güncel'in söylediği gibi. Yani biz daha bundan bir buçuk sene önce kesişti aslında. Hani çok çok daha erken bir noktadayken kesişti. Oradan beri de devam ediyor ilk yatırımcımız olarak. Evet. Hatta şeyi söyleyeyim. Ben Berkay'a LinkedIn üzerinden mesaj atmıştım. Selam Berkay. Hala o mesaj duruyor bu arada. Ben Hardal hakkında daha fazla şey öğrenmek istiyorum. Bir kol yapabilir miyiz vesaire gibi. Oradan tanışmıştık sizinle de.

İyi ki, iyi ki gost, iyi ki ghostlamamışız ya. Vallah efendim. Çok teşekkürler. İlk adımı ben attım. Buradaki önerim olan Aynen. gerçekten öyle. İlk adım sizden geldi ama yani gerçekten süreçte de biz o zamanlarda her ne kadar aslında çok yatırım peşinde koştuğumuz bir dönem olmasa da böyle ufak temas tefek ve temas ediyorduk. Ama sizin genel yaklaşımınız bizi böyle çok çok etkilemişti. Yani çok hoşumuza gitmişti. kurduğunuz iletişim, samimiyet, böyle hızlı aksiyon falan şeyi falan hatırlıyorum.

Böyle Cristal'ile böyle cumartesi sabah 8.30a ben bir şey yazıyordum. İki dakika müsait misin? Hani bir şey soracağım falan diye hemen call yapalım falan diyordu. Ve biz bir anda kendimizi sabahın 900'unda böyle call yaparken buluyorduk falan. O bizim de enerjimiz oyduğu bir dönemdi. Güzel oldu yani oradan beri. Evet. Şimdi de yine bolca yardımın oluyor bu roundta da. İnşallah. Teşekkür ederim. Elimden geleni yapıyorum ama asıl işi siz yapıyorsunuz kesinlikle yani.

Eh yani. Evet. Bir taraftan da olması gereken bu. Yani küçük bir şey eklemek istiyorum orada. Bazen yatırımcı arkadaşlar gereksiz uçup kaçıyorlar bence. İşte biz startup'lara yatırım yapıp şöyle destek oluyoruz, bunu yapıyoruz, onu yapıyoruz gibi. Ya tabii ki de biz de destek oluyoruz ama hani ben girişimcilerin işini yapmıyorum sonuçta. Günün sonunda ne tür bir başarı hikayesi çıkarsa çıksın bu Berkay, Barış ve Hardal ekibinin başarısı. Yani sizin işiniz çünkü bu.

Şirketin çoğunluğuna hala siz sahipsiniz. O yüzden orada kendimize ne kadar kredi biçtiğimiz bence önemli. Yani biz sıfırdan böyle olmayacak işleri olduran kişiler değil bence yatırımcılar. Peki hiç işin diğer tarafında bulunmayı düşündün yani startup kurmayı mesela. Ya aslında hem düşündüm hem de bir taraftan aslında yatırımcı olmak ve kendi fonunu yönetiyorsan özellikle general partner dediğimiz pozisyondaysan girişimci olmak gibi bir şey. çünkü biz daha büyük yatırımcılara gidip onlara bir yatırım tezi sunup onlardan para topluyoruz.

Fonumuza para reiz ediyoruz. Sonra o parayla da çok iyi startup'ları bulup onlara yatırım yapıyoruz. destek oluyoruz ve yatırımdan sonra da o ilişki exit'e kadar yani o şirketten tamamen biz çıkış yapana kadar devam ediyor. İki tarafta da bu arada müthiş proaktif olmanız gerekiyor. Bir kere tabii dünyada örnekleri vardır. Çok çok başarılı bir yatırımcıysanız insanlar kapınıza gelip böyle size para vermek istiyorlar. Ama hani Türkiye gibi ya da Doğu Avrupa gibi, Baltık ülkeleri gibi görece gelişmekte olan ekosistemlerde çok yeni kavramlar bu girişimcilik kavramları yani 1015 yıldır konuşuluyor ve büyük yatırımcıların çoğu da yeni yeni öğreniyor.

O yüzden bizim onlara gidip onları ikna etmemiz gerekiyor. Bir de tabii yüksek faiz dönemi, globalde olanlar, savaşlar vesaire bize hiç yardımcı olmuyorlar tahmin edersiniz ki. Çünkü günün sonunda bu yüksek risk, yüksek getiri işi, venture capital yatırımı yapmak. O yüzden orada acayip proaktif olmanız gerekiyor. Tıpkı tıpkı bir girişimci gibi. Yani sizin iş fikriniz nasıl hardalsa bizim de iş fikrimiz yarattığımız yatırım tezi. Bu ülkelerde şu alanlarda çalışan çok iyi startup'lar var.

Biz onları bulup onlara yatırım yapacağız diyoruz ama parayı toplamakla da bitmiyor iş. Sonrasında o iyi startup'ları gerçekten nasıl bulacağız noktası var. bir de hani siz de yavaştan yaşadınız bu durumu. İyi startup'lar aslında parayı görece kolay buluyorlar ve ekstra bir talep oluyor her zaman. Ya orada parayı topladık artık bitti iş. Tamam ya iyiyiz falan gibi bir durum da yok. Yani iyi startup'ı bulacaksın bir de ikna etmen gerekiyor.

Ne olur bizim paramızı alın bu rounda biz girelim izin verin bu yatırım turuna girmemize şeklinde. O yüzden biraz da yaptığım iş doğası gereği girişimci gibi hissettiriyor bana. Ya çünkü BC işi, venture capital işi. Sen ne kadar çalışırsan ben haftada 5 girişimle görüşebilirim. Derim ki ben işimi yaptım ama haftada 15 girişimle de görüşebilirim. O da işi yapmak. 25 girişimle de görüşebilirim vesaire. Ya orada şey aslında işin doğası gereği de girişimci gibi de hissediyorum kendimi yani

Aslında. Yani sizin bir noktada işte müşterileriniz yani o sales pitch yaptığınız parayı verecek olan kişiler çünkü mesela şey diyebilirler ya işte benim param faizde kardeşim ben artık startup'lara yatırım yapmak istemiyorum falan deyip siz onu ikna ediyorsunuz ve daha sonra kendi hedeflerinizi tamamlayabilmeniz için başlıyorsunuz o paraları aloke edecek doğru ve iyi startup'ları bulmaya. Ya tam olarak aslında buradaki dinamik bizim şu anda işte ürün yapıp karşı tarafa böyle ikna etmeyile alakalı bir süreçte böyle bence çok benzeşiyor birbiriyle.

Kesinlikle. Bir de yani benim param faizli cümlesini son ik yıldır o kadar çok duyuyorum ki ve haklılar insanlar gerçekten haklılar. Ama belki biraz şeyi konuşabiliriz ya. Herkes bir şekilde bütçesi dahilinde neden startup'lara, venture capital fonlarına yatırımcı olmalı? Ya tabii ki de günün sonunda amaç yatırım kelimesi geçiyorsa para kazanmak ama yani startup yatırımcısı olmanın para kazanmanın yanında belli başlı nasıl söylesem faydaları da var ya. Örnek veriyorum işte sizin gibi genç tutkulu girişimcileri destekliyorlar.

Sizin gibi insanlara yatırım yaptıklarında siz onları başka ortamlara, çevrelere networklere sokuyorsunuz. Çünkü siz de hani bambaşka networklerden geliyorsunuz. Bir kere sizi dinlediklerinde sizden yeni teknolojileri, trendleri öğreniyorlar. Günün sonunda siz bu işi yaparken herkesten daha çok aslında bu işi biliyorsunuz ve normal birinin sokaktaki sizin kadar bu işi bilme ihtimali yok. Orada hem kişisel tatmin anlamında hem de böyle bir vizyon kazanma, yeni teknolojileri, trendleri öğrenme anlamında startup yatırımcısı olmanın inanılmaz faydaları var.

O yüzden ben hep şey diyorum. Evet, finansal geri dönüş tabii ki de hepimiz para kazanmak istiyoruz ama bir taraftan da bu çok cool bir iş ve insanı böyle tatmin eden de bir iş. Yani yatırımcısı olmak startup'ların. Yok, bence de kesinlikle yani. Yani mesela her şeyi hep konuşuruz biz Berkay'la. Yani hayatımızın ilerleyen noktalarında bir noktada işin diğer tarafında da olmak isteriz. Çünkü gerçekten çok besleyici bir şey. Yani siz hem hub bilgi alıyorsunuz hem gerçekten bir ekibin belki önünün açılmasına, daha iyi noktalara gelmesine yardımcı oluyorsunuz.

Böyle katmanlı bir şeyi var. Fayda, faydası var diyebilirim. Kesinlikle bu dünyanın. Tabii dediğim gibi yani orada bu arada şey konusunda da yani Finish'ın finansal bacağında da evet riski fazla ama zaten biraz orada o korelasyon var ya hani o riskin geri dönüşü de çok çılgın olabiliyor. Kesinlikle. Yani yüksek risk yüksek getiri demek günün sonunda. Yüksek risk düşük getiri zaten böyle bir yatırım çeşidi olamaz yani dünyada kimse buna girmez.

Orada tabii biz yine VC fonları olarak yatırım yaparken bir portföy oluşturuyoruz. O topladığımız paranın hepsini bir tane ya da iki tane startup'a yatırmıyoruz. Mesela benim fonumda 160'tan fazla startup var şu anda yatırım yaptığınız ve onların aralarından çok iyi gidenler var. Biraz daha böyle orta seviye olanlar var. Çoktan kapatmış olanlar da var. Yani para kaybetmek, şirket kapatmak da bu işin bu arada doğası ve psikolojik olarak onu da yönetebilmesi gerekiyor yatırımcıların.

İlk başladığımda bu arada özellikle general partner olduğumda çok tedirgin oluyordum. uykularım çok taşıyordu. Ya işte para kaybedersek ya şöyle olursa vesaire gibi. Ama sonra insan o hisse de alışıyor. Çünkü bazı şirketlerde beklediğimizden çok daha iyi gidiyor. Yani bize şimdiden 1015 çarpanlar getiriyor. O iyi gidenler zaten batanları da bir şekilde cover ediyor baktığımızda. Peki var mı böyle yani dedin ya hani general partner olduktan sonra o hissiyat yaşadın?

Böyle hiç geçmiş dönemlere dair unutamadığın böyle bir his döneminden iyi ya da kötü anıların ya aslında var burada böyle spesifik olarak isim vermek istemiyorum ama y verelim verelim ya böyle bir dedikodu olsun bir gıybet olsun ya burası öyle bir program mı? Tabii tabii. Ya biz zaten öyle ayarlıyoruz zaten. Sen söylemesen de şey yaparız montajla. Şimdi işte ne söylemişsin gibi. Harika. Süper. Ya şöyle biraz böyle hani tabii günün sonunda biz Türkiye ekosistemini de gayet iyi biliyoruz.

Hani siz de bu ekosistemden çıktığınız için. Ya bizim Türkiye'de kişisel algılama problemimiz var. Yani böyle birini reddettiğinde startup'ını sanki ailesine küfür etmişsin gibi, yüzüne hakaret etmişsin gibi. Sen nasıl beni reddedersin? nasıl böyle bir şey yaparsın? Ve sürekli şey var. Ben şöyle mesajlar çok alıyordum. Biz çok başarılı olduğumuzda Webrazi'den haberlerimizi okursun. Ya dedim eminim inşallah çok başarılı olursunuz baktığınızda. Ya ben böyle 100 tane startup görüyorsam gerçekten bir tane yatırım yapabilmem için minimumda 100 tane startup görmem gerekiyor.

Bir tanesine yatırım yapalım diyelim. Aralarından da bir tane çok iyi kaçırdığım oluyor illaki. Yani bu kaçırma işte fear of missing out dediğimiz şey de bizim işin bir parçası. Her şeyi yakalayamazsın. Bütün unicornları bulamazsın. Arada kaçırdığın çokça iyi startup olacak ve bununla da ilgili içinde uzlaşman lazım. Ya 100 startup'tan birine yatırım yapıyorum diyelim. Bir tanesini de kaçırıyorum. Yani geriye kalan %95'i 95 tanesi diyelim neredeyse başarısız oluyor. Ben ne şekilde neden başarısız olduklarını aslında ilk görüşmede anlayabiliyorum.

Şimdi insanlara bunu açıklayabiliyorum bir noktaya kadar. şuralara dikkat et, böyle risklerim var diye. Ama feedback alma kültürü de çok zayıf olduğu için ülkede böyle red cevabından sonrasını bence insanlar maili bile okumuyorlar. Sürekli şey var işte bu kadın kötü bir kadın çünkü bize yatırım yapmadı. Ama belki başka konularda hani destek olabilirim size ya da farklı bir ilişki geliştirebiliriz. Kimse onları şey yapmıyor. O yüzden haklı çıktığım hem kaçırdığım çok fazla startup var diyelim ama tekrar istatistik anlamında bakınca %90'dan fazla da haklı çıkmışım.

Yani yatırım yapmama konusunda bu da bence hiç fena değil. Bir de girişim işi, öğrenme işi. Yani yaptıkça insanlar girişimciliği daha iyi öğreniyorlar. Daha başarılı oluyorlar. O yüzden şey yani çokça var. isim veremiyorum maalesef ki burada ama biz yatırım yapmadık. Bizden sonra başka insanlardan yatırım aldılar. Başarısız oldular. Bu da işin bir doğası. Günün sonunda biz yatırım yapmadık. Çok ender de olsa aralarında hala çok başarılı bir şekilde devam edenler de var.

Ama bizim yatırım yaptıklarımız ve bizi çok mutlu edenler de var. O yüzden şey kimse bence kaybetmiyor bir noktada ya. Evet. Bir de ben bence şey çok var yani hani sektör hakimiyeti de önemli. Yani mesela şimdi biz kendi işimize baktığımız zaman hani sadece Martek değil Martek'in o kadar niş bir alanında kalıyoruz ki şey oluyor bazen bir VC ile konuşuyoruz ve gözlerinde işte risk daha büyük oluyor. Biz de anlıyoruz yani.

Çünkü sen sektörü çok bilmiyorsan ve sadece 3üncü partilere sorarak sektör hakkında bilgi alabiliyorsan o zaman sana ne söylenirse ona inanabileceğin için böyle bizim şey dediğimiz çok oldu. A tamam sizi anladık. Siz yani neden sıcak bakmadığınızı da anlayabiliyoruz. Hani ileride fikriniz değişirsin, tekrar görüşürüz dediğimiz çok oldu. O yüzden bence biraz ekiplerin de şeyi anlayabilmesi gerekiyor dediğin gibi. Yani sen şimdi gidiyorsun bir toplantıya giriyorsun orada donanım yapan bir tane ekip var.

Sonra çıkıyorsun Fintech ekibiyle görüşüyorsun. Oradan çıkıyorsun işte Green Energy ekibiyle görüşüyorsun. Neyse artık yani hepsine zaten ne kadar hakim olabilirsin ki de anlayıp sindirip potansiyeli değerlendirip vesaire. A evet burada inanılmaz iyi bir niş yakalamışlar. günün sonunda belli metriklere ister istemez dayatılıyor konular. Şey de biraz kritik bence. Yani aslında güzel olan kısım bu ya. Mesela reddedilmek işin tamamen aslında bu reddedilme kültürü üzerine yani hiçbirimiz reddedilmeseydik zaten herkesin işleri tıkır tıkır işlerdi.

Birilerinin reddediliyor olması lazım ki rekabet olsun. Sen işini nerede daha iyi yapabilirdin diye oturup bir tartman lazım. Ama böyle bir öfkeyle işte bizi Webraziyde göreceksiniz. Hani Webrazı eşiyi biraz şey tutmuş o da yani biraz belki Webrazı da göreceksin. Çok çok kötü bir yorum bu arada ya gerçekten yani şey dese ne bileyim tek crunch falan dese tamam da demem o ki şu yani bizim aslında yaklaşımımız da böyle yani işte hani siz nasıl böyle işte müşteriyi bulmak için o kpı'ınız o iyi startup'ı bulmak ya bizim de iyi müşteriyi bulabilmek olduğu için biz müşteriye yapıyoruz müşteri diyor ki ya almıyorum ama arkasından sallamıyoruz göreceksin senin bütün rakiplerini alacağız hayır şöyle yapıyoruz aslında bakış açısı anl anlamında söylüyorum.

Birlikte aslında o network'ten tamam uyuşmadı şu anda fikirlerimiz ama belki bizi uyuşturabilecek biriyle tanıştırabilirsin. Senin çevren orada daha iyi veya vice versa yani sizin yaptığınız iş çok iyiymiş. Potansiyel sizin şirkette görmüyorum ama belki başka şirket vardır. Yani o karşılıklı iletişim bence çok kıymetli maalesef ki. Yani Türkiye'de biraz özellikle işte bahsettiğin gibi FOMO, işte yapay zeka, işte gaming falan hem WC'lerde hem startup tarafında stresli bir şekilde böyle bir FOMO oluşuyor.

Bence sosyal medyanın da bir etkisi var. Ben her bölüm sosyal medyayı biraz sallamadan edemiyorum ama oradaki fikir ayrılıkları ve işte o bağdaştırdın çok hoşuma gitti. Biz de kesinlikle aynı şeydeyiz ya. Kesinlikle katılıyorum. O söylediğin var ya hani reddetti ama belki başka bir şekilde destek olabilir o müşteri ya. Zaten bütün mesele o network'tan bir şeyler çıkartabilmek. Barış'la işte yatırım turunda konuşurken ben ona hep şey diyordum. Diğer bu arada girişimcilere de onu söylüyorum.

Yani Türkiye'de 400 tane işte yatırım fonu varsa bir şekilde irili ufaklı küçük büyük ya senin 400 tanesini de ikna etmeye ihtiyacın yok. Senin aralarından sana gerçekten inanacak 23 tanesini ikna etme ihtiyacım var. Ve düşün bak şu rakamı 400'den 23'e indirince bile stres seviyesi ne kadar rahatlıyor. Ya sadece 23 tanesini ikna etmem lazım. Bana gerçekten inanacak. O yüzden bazen de müşteri tarafında evet o olmadı ama o seni nereye götürebilir?

Size bir şey söyleyeyim. Mesela bizim yatırım yapmadığımız ama bir şekilde benle ilişkisini iyi tutan yani arada bir yazıp böyle update veren bana ne bileyim sosyal medya bir şey gördüğünde gönderen startup girişimcileri, founderlar daha çok aklımda kalıyorlar ve ben de ister istemez onları başka yerlere yönlendirmeye başlıyorum. Ama bazı yatırım yaptığımız startup'lar var. Yok oluyorlar özellikle yatırımdan sonra. Yani bazıları iyi gittiği için, bazıları kötü gittiği için yok oluyorlar.

Ya iyi de gitse, kötü de gitse o iletişimi devam ettir. Ya müşteri tarafında da bu böyle. Şu anda almaz ürününü. 3 ayda bir dokunmaya devam et veya yatırımcı tarafında şu anda yatırım yapmaz. 3 ayda bir dokunmaya devam ettiğine. Ya kimse size lanet olsun bir daha bana yazma hiçbir yerde seni görmek istemiyorum demiyorsa bu gerçekten kilit bir cümle. Bence her zaman o düzenli update etme durumu devam etmeli ya.

Yok kesinlikle kesinlikle. Biz herhalde Startup Wise Guys'dan yatırım aldıktan sonra böyle bir newsletter başlattık. Her ay şu an böyle interested VC'lere, investorlara vesaire aylık düzenli update geçiyoruz. Onun bir ekmeğini çok yedik. Yani bu özellikle ikinci turda çok oradan böyle tekrar temas ettiğimiz, oradan bize ulaşan ne yaptınız ya siz bir tur daha yapıyormuşsunuzdur, hayırdır diyen vesaire bile çok oldu ve şeyden çok daha etkili. Gidip herkese teker teker selam.

Biz bir tur daha yapıyoruz. Bu arada haberiniz olsun buyurmaz mıydınız falan demekten daha bence etkili. Ben şeyi merak ediyorum. Peki şimdi sen aynı zamanda Türkiye dışında da farklı ülkelerde süreçleri yönetiyorsun. Yine benzer mi yoksa belli farklılıklar görüyor musun Türkiye'deki ekosistemle kıyaslandığında? Şöyle hem benzerlikler var hem de farklı noktalar var. Ya birincisi bu yine bizim kültürel bir özelliğimiz. Biz gömmeye çok daha yakınız ya Türkiye ile ilgili herhangi bir şeyi.

Yani çok seviyoruz ülkeyi. Orası ayrı. Ben de çok seviyorum. Siz de çok seviyorsunuz biliyorum ama en çok da biz eleştiriyoruz. Bazen şikayet ediyoruz. Daha iyisi olsun istiyoruz. Şimdi Türkiye'ye baktığımızda 90 milyona yaklaşan bir popülasyon bizim ekosistemimiz hala çok küçük. Yani bizde 1 milyar dolara yakın her sene VC yatırımı gerçekleşiyor. Bunun 10 milyar falan olması gerekiyor. GDP'mize oranla. göre hala %10'unda falanız. Yani gidilecek yol çok fazla. Ama bir taraftan da biz bugüne kadar işte Unicornlar, Dekacakornlar çıkartmış, artık ikinci, 3üncü fonlarını kurmaya başlamış yatırımcıların olduğu görece gelişmiş bir ekosistemiz.

Yani o kadar da hakkımızı yemeye gerek yok. Şimdi ben farklı ülkelere gittiğimde mesela Balkan ülkeleri, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan vesaire biz bunların hepsinden çok daha ilerideyiz. Doğu Avrupa ülkeleri keza Batı Balkan ülkeleri zaten onlar çok daha yeni başlıyorlar. İşte Arnavutluk, Sırbistan vesaire. Orta Asya'ya gidiyorsun. Evet bu buraya kadar saydığım ülkeler gölece nüfus anlamında çok küçük ülkeler. Türkiye'nin hani birkaç milyonluk ülkeler de var. İşte belki Yunanistan, Bulgaristan, Romanya bunlar 10-20 milyonu görebiliyorlar.

Biraz daha Orta Asya'ya gidiyorsun. Kazakistan, Özbekistan, Azerbaycan çok daha yeni başlıyorlar. Yani 2-3 yıl önce falan bu işleri konuşmaya başlamışlar günün sonunda. O yüzden bunların hepsi bizim arkamızdan geliyor. Zaten istatistiksel anlamda da Avrupa'da işte İngiltere, Almanya, Fransa'yı geçersek Belçika'dan sonraki 6 ya da 7 ülkeyiz baktığımızda. O anlamda iyiyiz ama asıl potansiyelimiz anlamında 10 kat daha büyük olmamız gerekiyor tekrardan. İnşallah sizin gibi girişimler sayesinde büyüyecek bu ekosistem.

Ama bazı böyle avantajlarımız da var. Ben bunu hani geçemem. Sizle de hani Türk girişimcilerle çalışırken çok net görüyorum. Bugüne kadar yaşadığımız o belirsizlikler, ülkenin getirdiği zorluklar, riskler öyle bir hale getirmiş ki sizi yani siz demirden böyle yenilmez gerçekten harika girişimcilersiniz. Türk girişimcileri için söylüyorum. Çünkü mesela Avrupa'da yatırım yaptığımız startup'lar çok çabuk vazgeçiyorlar. Yani yatırım yapıyoruz 6 ay, 7 ay sonra ben yoruldum. Bunu artık yapmak istemiyorum ben bırakmak istiyorum diyen çok fazla startup oluyor.

Türkiye'de ise maşallah diyeyim ölmüyor startup'lar. Bayağı bir hayatta kalıyorlar ve çok defa deniyorlar. Çok az parayla çok büyük işler yapabiliyorlar. Yani capital efficiency konusunda yine Türk girişimciler bayağı önde. Bir de bizim tabii yani yüzyıllık bir ülke ülkeyiz ve Osmanlı'da da keza ticaret vardı ve burası böyle birçok farklı milletin gelip geçtiği bir coğrafyadayız. O yüzden biraz kanımızda ticaret de var. Mesela eski Sovyet ülkelerine gidince onu görüyorsun. Yani adamların ticari özelliği kaybolmuş.

Hatta Romanya'da Underline Ventures var. Boğdan var. onun yöneticisi, GP'si. Onun bir sözü var ya diyor, "Romanya'da 30 yıl önce girişimcilik Sovyetlerden kurtulmadan önce yasaktı. biz yasak olan, cezası olan bir şeyi şu anda insanlara yaptırmaya çalışıyoruz diyor. Öyle de baktığımızda evet Türkiye hiç kolay bir ülke değil ama Türk girişimcisi çok yünük bir pozisyonda yani çok benzersiz bir noktada benim gözümde. Tekrardan 10 kat daha büyük olmamız gerekiyor ama hakkımızı da yemeyelim lütfen.

Hiç de fena gitmiyoruz aslında etrafımızdaki ülkelere göre. Ben o detayı yani hiç o gözle bakmamıştım bu arada. Çok hoşuma gitti. İlginç de geldi. Gerçekten dediğin gibi hani Türkiye'de herkesin bir noktada ticaret yaptığı bir yer. Yani böyle çocukluktan başlıyor insanlar böyle bir şey trade etmeye falan. Çok ilginçmiş gerçekten valla. Ben bir taraftan böyle zaman da akı ona da bakıyorum ama birkaç böyle aklımızda sormak istediğimiz şey daha var.

Biraz böyle çok şey bir konu. Çok gündemde artık sakız oldu ama ben şeyi de merak ediyorum yani hep böyle işin AI ve yapay zeka başlığı çok böyle startup'lar tarafında olan bir şey işte. oradaki iş gücünün azaltılması vesaire. İşin VC bacağı konusunda ne düşünüyorsun? Yani sence bir yapay zeka VC tarafında bir şey değiştirir mi? Bir yer alır mı? Oradaki hissiyatın ne? Ya kesinlikle. Bu arada öncelikle şöyle başlayayım.

Yapay zeka yani 2 sene önce falan böyle yoğun bir şekilde hayatımıza girdi ve bence şu anda yatırımcılar tarafında kimse ne yaptığını o kadar da çok bilmiyor. Çünkü yapay zekanın neye evrileceğini kimse kestiremiyor. Bazen böyle bir gecede falan bazı startuplar kapatmak zorunda kalıyor yani. Çünkü öyle bir güncelleme geliyor ki ha okey artık bizim startup'ımıza gerek kalmadı falan diyor yani insanlar. O yüzden yatırımcıların ben dahil çok da böyle neye yatırım yapacaklarını ya da neden yatırım yaptıklarını bildiklerini düşünmüyorum.

Onu baştan söyleyeyim. Startup'lar için tabii ki de büyük risk hala devam ediyor. Böyle bir şeyi inşa etmek değil meselemiz. Çünkü mesela hekotonlar işte 15 sene önce ekosistem yeni başlarken çok popülerdi. 2 sene önce ben şey derdim. Hekoton mu kaldı artık ya? Hekotonda bir şey yani biz orayı geçtik artık derdim. Şu anda tam zamanı çünü gerçekten 24 saat 48 saat içerisinde ürün çıkartabiliyorsun, çıkartabiliyorsun. O yüzden şey böyle yani artık ürün yapmak mesele değil.

Traction'ı yani geliri olmayan startup bence yatırım için no. Çünkü bir şekilde bir şey çıkartıp satabiliyor olman lazım. Asıl önemli olan kısım bu işi nasıl büyüteceksin? Hani marketing, dağıtım, distribution dediğimiz taraflar. Bir de kim daha çok para reis edecek, para toplayacak yatırımcılardan oralar. Aynı ürünü yapan bir süre ekip göreceğiz. Ya bu sabah adını hatırlayamadım ama birisi Cominator'ın demo değinde sunum yapan bütün startup'ları bir gecede kopyalamışlar. Gördünüz mü onu?

Evet. Evet ben de gördüm. İnanılmaz olay inanılmaz ya. O yüzden şey mesela sizin tarafta builtin public yaklaşımı var ya herkese açık bir şekilde bir şeyleri inşa etmek. Berkayla geçen gün bir etkinlikte konuşmacıydık. O da hani söyledi işte her şey açık kaynak her şey açık. İsterseniz yapın, kopyalayın ama bir Hardal daha yapamaz kimse diye. Çünkü orada sizin artık gizli sosunuz diyelim oluşturduğunuz kültüre dönmeye başladı. Oradaki vizyona dönmeye başladı.

Keza biraz hani startup tarafında da onları görüyordu. Yatırım tarafında da evet yani bizim operasyonel taraftaki bütün işlemlerimizi tabii yapay zeka, bu çıkan araçlar çok kolaylaştırdılar artık. Bugün nasıl biz acaba tek kişilik unicorn şirket ne zaman çıkacak diye konuşuyoruz. bunun olması bekleniyor. Bence artık büyük fonları da böyle çok daha yalın, çok daha küçük ekipler yönetiyor olacaklar doğası gereği. Hem yapay zekayı dediğim gibi biz de süreçlerimizde kullanıyoruz. Onda bir problem yok.

Ama şey de var bir taraftan. Neye yatırım yapacağız konusunda kafalar çok karışık. Yani sürekli böyle updated tutmak tutman gerekiyor kendini. O FOMO'an bahset yani şirket kaçırıyorum korkusundan şu anda şeye geldik biz. Acaba hangi teknolojiyi anlamadım henüz de. kafama oturmadı da onu ileride kaçıracağım noktasına geldik. O yüzden biraz şey yani kafalar karışık ama bir taraftan da çok keyifli çünkü artık her şey çok daha böyle canlı, çok hareket

Ya geçen yani böyle şey kafamda böyle sürekli sistemin böyle nereye gideceğine ilişkin böyle bir şeyler düşünüyorum. İşte kendi kendime sürekli böyle side projeler yapıyorum. Hatta bazılarını barışla paylaşıyorum. İşte hadi işte bir tane daha bir şeyler yapar mıyız? Bir side böyle bir şey olur mu? Product olur mu? Çünkü şeyi düşündüm ya bir productı yapıyorsun yani bir gecede yapıyorsun ama yapay zeka destekli ama başka bir şeyli ya da bir AI wrapper olabilir.

İsmini sükseli bir şey koyabilirsin. Ben şeyi biraz böyle merak ediyorum. Yani VC'lerin böyle gözünde product dediğimiz şey gerçekten ya bu bir gecede yapılan ya da uzunca bir süre içerisinde yapılan dijital bir product mıdır? Yoksa fiziki ürünlerin de aslında iç içe geçtiği böyle sistemler nasıl gidecek? Çünkü ben tam tersi bir yönde gideceğini hayal ediyorum. Yani herkes şu anda ekosistemin %90'ı bir web app yapıyor. Ya aslında temelde yaptığımız şey bu.

Bir web sitesi var ve bir şeyler oraya gidiyor ama yani bilgisayardan yani o kadar oraya odaklandık ki örnek veriyorum bir mouse üretecek startup yok. Bir klavye üretecek startup yok. Bugün herkes kendi klavyesini yapmaya çalışıyor mesela. Ya da işte geçen şeyi de araştırayım dedim ben işte bu müzikle falan böyle çok ilgileniyorum işte. gitar pedallarına falan böyle bakayım dedim ya. Aı destekli gitar pedalı olur mu? Yapmışlar. Yani böyle içinde 1000 tane şarkı var.

1000 tane şarkının şeylerine göre efektleri değiştiriyor ve sana sunuyor falan ve inanılmaz yatırım almış falan bilmem ne. Fiziki ürünlü olan böyle startup'ları nasıl görüyorsun? Onu bir merak ediyorum açıkçası. Şeyi gördün mü? Geçen bu inekler için böyle şey yapmış belki. Akıllı tasma diyeceğim abi. Evet gördüm gördüm. Evet. Çok beğendim ben ya. Ben de çok istiyorum öyle şey fiziki bir şeyler olsun ama ayrı bir skill set bu arada.

Yani o işin donanımsal kısmı, üretim, storage, distribüsyon falan çok farklı. Çok tabii yani aslında gel çok geleneksel bir şey ya işte yani bir şey üretiyor olman lazım. Bir prototip çıkarıyorsun, başka bir şey yapıyorsun işte fabrikası var. Ne kadar stokluk malzeme üreteceksin, hammaddeşi ne olacak? Yani onları düşününce şimdi böyle bir gecede çıkan bir product gibi yani dijital taraftaki şeyler bende biraz havada kalıyor. Önemsiz hakikaten. O yüzden o kültür oluşturmak yani o şirkette kültür oluşturmak VC'lerin tarafında biraz daha rağbet gören yer olabilir.

Hep diyorlar ya işte founderlar aslında biz yatırım yapıyoruz diye biraz sanki bu taraf Evet. etleyici geliyor biliyorsun. Aynen. Tamam. Çok iyi gidiyordu. Sıkıntı yok. Şey sorumuz duyduysan devam devam edunu birazcık kaçırdım bu arada Berkay sen bir şeyler inşa ediyordun ve Barış'la da paylaşıyordun onu. Ha şeyle cevabımı veriyorum. Çok güzel bir soru bu arada şuna döndü biraz. Şimdi sadece Türkiye'de değil globalde de daha tamamen SaaS yazılımı olan işlere daha çok yatırım yapılıyordu.

Ama AI ile birlikte artık sa yapmak o kadar da unik bir şey olmamaya başladı ve böyle normalde donanım girişimleri, derin teknoloji girişimleri çok sevilmezdi. Çünkü onlar için daha büyük yatırım lazım, beklemek gerekiyor. olup olmayacağı belli değil gibi gibi. Ama yapay zeka sayesinde yazılım girişimleri o kadar hızlı bir şekilde distrap ediliyor ki şu anda rekabet o kadar yüksek ki bence donanım geliştiren ya da donanım tabanlı bir şey yapan girişimler biraz daha çekici hale geldiler.

Çünkü donanımda bir giriş bariyeri var. Eğer donanımla ilgili bir şey yapıyorsanız bunu böyle bir gecede kopyalamanız bir tık zor. Çünkü onun üretim, daha farklı dağıtım kanalları vesaire var. ya da derin teknoloji girişimleri keza halihazırda mevcut AI çözümlerini kullanarak bir şey inşa etmek okey ama bu kadar kolay zaten kopyalanabilir bir şeyse bir yatırımcı olarak çok da pozitif olamıyoruz o noktada. O yüzden daha böyle altyapı geliştiren startup'lar bizim için daha önemli.

Daha böyle gözde olmaya başladılar. Ha böyle bir fark olduğunu söyleyebilirim baktığında. Süper. Yani fizik ürün yapsak demek demek şey bir tık daha olabilir ya bu aralar. Bu arada hani şey de çok var. Mesela wellbe konuları, wellness konuları. Biliyorsunuz bu zayıflama iğneleriyle birlikte ölümsüzlük ve uzun yaşamak artık herkesin tutkusu. Mesela oralar falan da çok ilginç bence. Ben uzun yaşam yaşamak istiyorum. Öyle deme. Öyle deme. Herkes uzun yaşamak ister.

Bu arada benim sesim biraz senden yankı yapıyorce. Geliyor mu sana da? Yok, ben iyiyim şu anda. Bana gelmiyor. O zaman böyle bir taraftan da son böyle bir daha eğlenceli bir soruyla hafiften bitirelim isterim. Bu süreçte işte bahsettiğin başına gelmiş olaylardan vesaire böyle tanıklık ettiğin ya da parçası olduğun büyük bir fail var mı bize anlatmak istediğin? Ya şöyle büyük fail kime göre çok büyük başarısızlık mesela? Bu da çok önemli ya.

Çünkü bir tane şirketimiz vardı yatırım yaptığımız. Ben asla ismim vermiyorum bu arada. Çünkü çok etik etik bulmuyorum bunu ama hikayesi şu ya hikayesi şu Polonya'da bir girişimdi. Getiri herkes bilir. Getirin B2B versiyonu gibi düşünün. Şirketler için ürün sipariş etme taşıma uygulaması. Böyle küçük küçük hatta arabaları falan da vardı. Çok tatlı. Çok güzel gidiyordu iş ama scale etmeye geldiğinde problem yaşamaya başladılar ve böyle aylık 1 milyon dolar işte geliri geçtiği noktada o zaten sıkıntılar, ölçeklenme sıkıntıları baş göstermeye başladı.

Ama girişimcisi o kadar profesyonel yönetti ki süreci yani tek yatırımcısı biz değildik. Başka yatırımcılar da vardı. Bizden daha büyük fonlar da vardı. Hani bu iş nerede bir blleneck var? Neden olmuyor? Nerede takılıyorlar? Nasıl olabilir? sonunda kapatmaya karar verdi. Bunu da bu arada çok hızlı karar verdi ve o kapatma sürecini de çok profesyonelce yönetti giriş. O yüzden şey diyorum mesela evet en sona bakıyorum bir fuckup var orada bir başarısızlık ama süreç çok iyi gitti.

Sonrasında olan bence daha da ilginç. Sonra aynı girişimci bize gelip şey dedi. Ben yine startup yapacağım. Bana yatırım yapın dedi. Biz dedik ki tamam peki ama ne yapacaksın? Aa dedi bilmiyorum ne yapacağımı. AI falan daha böyle chat GPT open AI'lar daha yeni popüler oluyor. 2013 23'ten bahsediyorum. Herhalde bir yapay zekayla ilgili bir şey yaparım. Okey ama ne yapacaksın bilmiyorum ama şu anda yatırım turundayım. Sizin girmenizi de çok isteriz.

Yani fikre yatırım yapmak herhalde bütün yatırımcılar hayatında bir iki defa yapmıştır ama fikirsiz yatırım yapmak benim için gerçekten böyle her zaman hatırlayacağım o unik tecrübelerden bir tanesi oldu. Ha şu anda evet bir startup'ı var. Eğer üzerinde bir şeyle çalışıyorlar ve güzel gidiyor. Ama hani vermeye çalıştığım mesaj şu başarısızlık bazen tam anlamıyla başarısızlık da olmayabiliyor. Yani bazen böyle işte sosyal medyada siz de görüyorsunuzdur. Öyle unicorn, öyle exit haberleri çıkıyor ki insan kendini çok kötü hissediyor ya diyor böyle herhalde ben malım ben bir tek yapamıyorum.

Millet uçuyor kaçıyor vesaire ama onun arkası arka planını bilmiyoruz. Yani orada neler yaşandığını, nasıl bir, nasıl şartlarla şirket sattıklarını bilmiyoruz mesela. O yüzden şey de var yani sosyal medya Evet. çok ciddi bir kısmı bizim yaptığımız işin maalesef ki. Ha bir taraftan da o algımızı tamamen ele geçirmesine engel olmamız gerekiyor. Diğer türlü öyle yaşanmaz yani. Hani hem FOMO ile yaşayacaksın. Sürekli bir şey kaçırma korkusu. Sürekli kendini kıyaslama korkusu.

Hiçbir şekilde verimli olup ben girişimcilerin bir şey çıkartabileceğini düşünmüyorum bu ilgisiyle. Gençlerde çok fazla var. yani üniversitedeki insanların böyle okul bir zamandikleri süreç içerisinde kurumsal şirketlerde çalışmaya çalışanlar yani oraya kendilerini atmaya çalışanlar ama sürekli ülkenin ekonomik ve sosyopolitik kaygılarından dolayı da sürekli böyle bir anksiyete içerisinde olmaları hani şey örneği çok güzeldi işte girişimciliğin yasak olduğu bir medeniyette toplulukta biz şimdi ona adapte etmeye çalışıyoruz ama belki de 5 10 sene sonra yani sürekli konuların böyle buraya evrilmesiyle belki orada da böyle bir sorun çıkaracak.

O yüzden burada gerçekten yani hem VC tarafını bence bu şekilde dinlemek en azından bu podcastı dinleyecek genç DM'lar değil. böyle ilham kaynağı olacağını da %100 eminim. kesinlikle. Bu arada hani belki çok fütüristik de gelebilir ama ben artık insanların tek bir kariyerleri olacağını da düşünmüyorum. Bence her 5 10 yılda bir bundan sonraki nesil özellikle Cenzi dediğimiz gençler 5 10 yılda bir yeni bir kariyere başlayacaklar. Orada yükselecekler. İşte ya startup kuracak, edecek, sonra başka bir şey yapacak ya da kurumsala girecek, orada bir noktaya gelecek, bırakacak, komple sektörü değiştirecek.

Yani şöyle şeyler görebiliriz artık. Hayatımın 10 yılında mühendistim. 10 yılında tasarımcı olmaya karar verdim. Bir 10 yılında da sanatçı olacağım bundan sonra falan. Böyle kariyerler de çok olacak ve bu da güzel bir şey bakınca. Yani %1 katılıyorum. Şu an söylediğiniz her şeyden çok daha realistek geliyor. 40 senedir Oracle'da çalışıyorum falan ki öyleydi eskiden oradan dediğim gibi bu taraflara doğru duruyor. Vall çok teşekkürlerce çok keyifli bir sohbet oldu.

Teşekkür ederim. Benim için de çok en son kapanış için söylemek istediğiniz ya. Vallah sizle sohbet etmek çok güzel. Arada bir yapalım mı? Zoom açıp böyle konuşalım. Yani şey çok güzel gerçekten. Bence biraz hem sosyal medya ve yapay zeka tarafını gömdük ama bir de güzel olan şey şu oldu. Bence artık bilgiye erişim, tecrübeye erişim çok daha kolay. Yani ben ekosisteme ilk girdiğimde 2013 yılında sizin bu yaptığınız şey çok değerli bir şey ve böyle şeyler asla yoktu.

Yani 3 tane fon vardı. Belki 20 kişi vardı etrafta konuşabileceğiniz ve kimse bir şeyle konuşmuyordu, anlatmıyordu. Çünkü çoğu insan da zaten kendisi de bilmiyordu vesaire. Ya şimdi orada böyle tırmalayarak 3 be tane bilgi öğrenmekle şu an gençler için böyle platformların olması harika bir şey ya. Bir de ben hani evet kurumsala girip çalışmaları da çok önemli gençlerin ama sizin gibi potansiyeli yüksek. Startup'larda da mutlaka bir yerinden tutup 6 ay 1 yıl parçası olmaları da çok çok önemli.

Çünkü çok şey öğrenirler yani burada büyüyen startup'ta. Vallahi çok teşekkürler. Ağzına sağlık. Bizim için de çok eğlenceli oldu. Umarım ikinci 3üncü turlarını yaparız. Var mı Berkay son olarak eklemek istediğin de? Yok vallahi ya. Çok teşekkürler. Reklamı da aslında yapalım. Yani dileyenler hem bize hem Günce'ye LinkedIn'den istedikleri zaman ulaşabilirler. İstedikleri soruyu çekinmeden sorabilirler. Belki şöyle bir hikaye olabilir. İşte iktisat bölümü öğrencisi belki son sınıftır. Bu tarz konulara ilgisi vardır.

VC olmak istiyordur gibi konularda direkt olarak böyle yazabilirler. Ekosistem de zaten küçük ve bir avuç insan olduğu için birbirimizi seçmek birbirini son derece en önemli kıymetli. çok böyle paralel yani işte birileri reject edilecek birileri kabul kabul edilecek yaptığımda böyle böyle ama bunu tavşan daha küs gibi algılayıl işte kendi başına böyle bir şeyler yapmak kaböfak işin gerçekten basiti bizim open bir tane daha olmayacak sebep bu oluşturduğumuz kültür insanlarla kurduğumuz iletişim vclerle kurduğu iletişim vesaire müşterilerimize bunun önemsi bir parçası.

O yüzden ben de bunun da bir parçası olduğun çok daha teşekkür ediyorum. Kesinlikle bir son ve daha gıybet olsun lütfen. Biraz daha isim verdiğimiz skandallar böyle bir Aman Allah'ım gerçekten open source yani Hardal her şey open. Çok çok güzel tabii ki de. Çok çok teşekkürler herkesi. Hoşça kalın kalın. Kolay gelsin. Görüşürüzler. Bay bay. gelsin. Kolay gelsin.